Bài 50: ĐIỀU RĂN III: THÁNH HÓA NGÀY CHÚA NHẬT

(x. SGLC từ 2168 đến 2195)

“Ngươi hãy nhớ ngày sa bát, mà coi đó là ngày thánh. Trong sáu ngày, ngươi sẽ lao động và làm mọi công việc của ngươi. Còn ngày thứ bảy là ngày sa bát kính Đức Chúa, Thiên Chúa của ngươi. Ngày đó, ngươi không được làm công việc nào”. (Xh 20, 8-10) “Ngày sa bát được làm ra vì con người, chứ không phải con người vì ngày sa bát. Bởi đó, con người làm chủ luôn cả ngày sa bát”. (Mc 2, 27-28)

 

I. Ngày Sa Bát

“Trong sáu ngày, người ta sẽ làm việc, nhưng ngày thứ bảy là ngày sa bát, một ngày nghỉ hoàn toàn dâng Đức Chúa” (Xh 31,15). Đối với dân Israel, ngày sa bát là ngày thánh hiến cho Thiên Chúa. Ngày đó nhắc lại công trình sáng tạo của Thiên Chúa (x. Xh 20, 11) và tưởng nhớ công cuộc giải phóng dân Ít-ra-en khỏi ách nô lệ người Ai cập” (x. Đnl 5,15). Như vậy Dân được chọn, phải tuân giữ ngày sa bát như dấu chỉ của giao ước vững bền. Không những dành ra, để ca tụng công trình sáng tạo và giải phóng, ngày sa bát còn là ngày nghỉ ngơi của dân Chúa theo mẫu gương của chính Thiên Chúa, “vì trong sáu ngày Đức Chúa đã dựng nên trời đất, nhưng ngày thứ bảy Người đã ngưng các việc và nghỉ ngơi” (Xh 31, 17). Đức Giêsu đã nhiều lần giải thích ý nghĩa đúng đắn của ngày sa bát, cũng như việc tuân giữ ngày đó theo ý định của Thiên Chúa (x. Mc 2, 27-28; 3,4).

II. Ý Nghĩa Của Ngày Chủ Nhật

Đức Giêsu, đã từ cõi chết sống lại “ngày thứ nhất trong tuần” (x. Mt 28, 1; Mc 16, 2; Lc 24,1; Ga 20,1). Ngày đó đã trở thành ngày quan trọng nhất của mọi ngày: ngày khởi đầu cuộc sáng tạo mới của Chúa Phục Sinh, ngày của Chúa, Chúa nhật. “Đây là ngày Chúa đã làm ra, nào, ta hãy vui mừng hoan hỉ” (Tv 118, 24). Chúa nhật tách biệt khỏi ngày sa bát, không những thay thế ngày sa bát, mà còn hoàn tất ý nghĩa của ngày sa bát, và loan báo sự nghỉ ngơi muôn đời nơi Thiên Chúa. “Những người sống trong trật tự cũ của vạn vật, đã đi tới một niềm hy vọng mới: họ không giữ ngày sa bát nữa, nhưng họ giữ ngày Chúa Nhật, là ngày mà cuộc đời của chúng ta được chúc phúc bởi Chúa, và bởi sự chết của Người”. (Thánh I-nha-xi-ô An-ti-ô Khi-a).

III. Thánh Lễ Chúa Nhật

Ngay từ thời các Tông đồ, Chúa Nhật là ngày tập họp các tín hữu để cử hành Thánh Thể. “Chúa nhật là ngày mà theo truyền thống Tông Đồ, mầu nhiệm Phục sinh vẫn được cử hành, sẽ phải được giữ trong toàn thể Hội Thánh, như ngày lễ buộc chính yếu” (GL 1246). Tất cả các tín hữu trong cộng đoàn giáo xứ họp nhau cử hành Thánh Lễ Chúa Nhật chung quanh linh mục, được Đức Giám mục ủy quyền. Chính tại cộng đoàn giáo xứ mà sinh hoạt phụng vụ, việc dạy giáo lý và các công tác từ thiện được hình thành và tiến triển. Mọi sinh hoạt Kitô giáo đều bắt nguồn và đặt nền nơi Thánh lễ ngày Chúa Nhật. Bởi vậy các tín hữu Việt Nam, có bổn phận tham dự các Thánh Lễ Chúa Nhật và lễ Giáng Sinh (miền Nam) – và lễ Tứ Quí (miền Bắc) – Tham dự Thánh lễ Chúa Nhật là một bằng chứng trung thành với Chúa Kitô và với Hội Thánh, đồng thời các tín hữu hiệp thông với nhau trong tin yêu, nâng đỡ và khuyến khích nhau.

IV. Thánh Hóa Chúa Nhật

Ngoài việc tham dự Thánh lễ là bổn phận trước tiên và chủ yếu để thánh hóa ngày của Chúa, người tín hữu còn dành Chúa nhật cho những việc hữu ích và cần thiết khác theo ý muốn của Chúa. “Chúa Nhật và các lễ buộc khác, tín hữu buộc phải tham dự Thánh lễ; lại nữa, phải kiêng những việc làm, và những hoạt động làm cản trở việc thờ phượng Thiên Chúa, niềm vui riêng trong ngày của Chúa, hoặc việc nghỉ ngơi tinh thần và thể xác cần phải có” (GL 1247). Thời giờ ngày Chúa Nhật cũng có mục đích dành để sống với gia đình, trau đổi văn hóa nghệ thuật cũng như đạo đức, và để thăm viếng bạn bè, nhất là đến với những bệnh nhân, tàn tật, già yếu, cô đơn. “Mỗi người cần được hưởng đầy đủ sự nghỉ ngơi và thời giờ nhàn rỗi, để sống đời sống gia đình, văn hóa, xã hội và tôn giáo” (MV 67).